Naar hoofdinhoud

Hulpmiddelen KIW

Formularium en hulpmiddelen van het toelatingsexamen — wat staat erop?

Bij het KIW-gedeelte van het toelatingsexamen arts, tandarts en dierenarts krijg je een formularium van 4 bladzijden: 41 formules fysica in 10 secties, 18 fysische constanten en 4 numerieke tabellen. Hieronder staan ze alle 63 doorzoekbaar, met een eigen link per ingang — zodat je kunt nagaan of een formule erop staat of dat je ze zelf moet kennen. Voor chemie staan de informatietabel chemie (gaswet, fasenotatie, oplosbaarheidsregels) en het periodiek systeem er ook, zodat je alle drie de hulpmiddelen van de examenzaal op één plek hebt.

Oefen met het echte blad. Dit is een index op het officiële formularium, geen vervanging ervan — de formules staan hier om te herkennen, niet om uit te leren. Download het formularium als pdf en leg het naast je oefeningen. De Examencommissie voor de toelatingsexamens (AHOVOKS, Vlaamse Overheid) publiceert het op vlaanderen.be; bij twijfel geldt die publicatie.

84 ingangen: 41 formules, 18 constanten, 4 numerieke tabellen en 21 regels van de informatietabel chemie.

Sectie 1

druk

Sectie 2

gaswetten en warmteleer

Sectie 3

elektrostatica

Sectie 4

elektrodynamica

Sectie 5

elektromagnetisme

Sectie 6

kernfysica

Sectie 7

kinematica

Sectie 8

dynamica

Sectie 9

trillingen en golven

Sectie 10

geluid

  • N=10logII0 met I0=1012 W/m2\displaystyle N = 10 \cdot \log\frac{I}{I_0} \text{ met } I_0 = 10^{-12}\ \text{W/m}^2

Blad 4

Fysische constanten

Deze getallen krijg je op het formularium, dus je hoeft ze niet van buiten te kennen.

Blad 1

Algemene numerieke informatie

Dit blad is de reden dat je het formularium óók bij wiskunde krijgt: de logaritmen, de machten van e en de goniometrische getallen zijn materiaal voor een wiskundevraag. Ook bij fysica komt het van pas: de goniometrische getallen om een kracht of snelheid in componenten te ontbinden, de logaritmen voor het geluidsniveau.

  • π=3,142=1,41ln2=0,693\displaystyle \pi = 3{,}14 \qquad \sqrt{2} = 1{,}41 \qquad \ln 2 = 0{,}693
  • x\displaystyle x1\displaystyle 12\displaystyle 23\displaystyle 34\displaystyle 45\displaystyle 56\displaystyle 67\displaystyle 78\displaystyle 89\displaystyle 910\displaystyle 10
    logx\displaystyle \log x0,00\displaystyle 0{,}000,30\displaystyle 0{,}300,48\displaystyle 0{,}480,60\displaystyle 0{,}600,70\displaystyle 0{,}700,78\displaystyle 0{,}780,85\displaystyle 0{,}850,90\displaystyle 0{,}900,95\displaystyle 0{,}951,00\displaystyle 1{,}00
  • x\displaystyle x2\displaystyle -21\displaystyle -11\displaystyle 12\displaystyle 2
    ex\displaystyle e^x0,14\displaystyle 0{,}140,37\displaystyle 0{,}372,72\displaystyle 2{,}727,39\displaystyle 7{,}39
  • sin\displaystyle \sincos\displaystyle \costan\displaystyle \tan
    π6\displaystyle \dfrac{\pi}{6}12\displaystyle \dfrac{1}{2}32=0,866\displaystyle \dfrac{\sqrt{3}}{2} = 0{,}86613=0,577\displaystyle \dfrac{1}{\sqrt{3}} = 0{,}577
    π4\displaystyle \dfrac{\pi}{4}12=0,707\displaystyle \dfrac{1}{\sqrt{2}} = 0{,}70712=0,707\displaystyle \dfrac{1}{\sqrt{2}} = 0{,}7071\displaystyle 1
    π3\displaystyle \dfrac{\pi}{3}32=0,866\displaystyle \dfrac{\sqrt{3}}{2} = 0{,}86612\displaystyle \dfrac{1}{2}3=1,73\displaystyle \sqrt{3} = 1{,}73

Informatietabel chemie

Informatie voor de vragen Chemie

Het blad dat je bij de chemievragen krijgt, rij voor rij overgenomen.

Notatie van de fase waarin een stof of een deeltje voorkomt

fasenotatievoorbeeld
vast(s)\displaystyle (\text{s})NaCl(s)\displaystyle \text{NaCl(s)}
vloeibaar(l)\displaystyle (\text{l})H2O(l)\displaystyle \text{H}_2\text{O(l)}
gasvormig(g)\displaystyle (\text{g})NH3(g)\displaystyle \text{NH}_3\text{(g)}
opgelost in water(aq)\displaystyle (\text{aq})SO42(aq)\displaystyle \text{SO}_4^{2-}\text{(aq)}

Oplosbaarheid van ionverbindingen in water

Zijn goed oplosbaarmet uitzondering van die van
Nitraten
Acetaten
Chloraten
ChloridenAg+ en Hg22+\displaystyle \text{Ag}^+ \text{ en } \text{Hg}_2^{2+}
BromidenAg+ en Hg22+\displaystyle \text{Ag}^+ \text{ en } \text{Hg}_2^{2+}
JodidenAg+, Hg22+, Hg2+ en Pb2+\displaystyle \text{Ag}^+,\ \text{Hg}_2^{2+},\ \text{Hg}^{2+} \text{ en } \text{Pb}^{2+}
SulfatenBa2+, Pb2+, Sr2+ en Hg22+\displaystyle \text{Ba}^{2+},\ \text{Pb}^{2+},\ \text{Sr}^{2+} \text{ en } \text{Hg}_2^{2+}
Zijn slecht oplosbaarmet uitzondering van die van
HydroxidenNa+, K+ en Ba2+\displaystyle \text{Na}^+,\ \text{K}^+ \text{ en } \text{Ba}^{2+}
SulfidenNa+, K+ en NH4+\displaystyle \text{Na}^+,\ \text{K}^+ \text{ en } \text{NH}_4^+
SulfietenNa+, K+ en NH4+\displaystyle \text{Na}^+,\ \text{K}^+ \text{ en } \text{NH}_4^+
CarbonatenNa+, K+ en NH4+\displaystyle \text{Na}^+,\ \text{K}^+ \text{ en } \text{NH}_4^+
FosfatenNa+, K+ en NH4+\displaystyle \text{Na}^+,\ \text{K}^+ \text{ en } \text{NH}_4^+

Wat er door de jaren veranderde

Het formularium wijzigt niet elk jaar — de uitgave die nu “2026” heet, is letterlijk hetzelfde bestand als dat van 2025. Maar over langere tijd is er wél veel veranderd. Oefen je met een examen van een vorige jaargang, dan is dit het stuk dat je moet weten: je kreeg toen een ánder blad, en dat zie je niet aan de vraag.

Vanaf de editie 2025

  • Brekingswet (wet van Snellius) geschrapt

    sinisinr=n\displaystyle \frac{\sin i}{\sin r} = n

    De volledige sectie optica is geschrapt. Ze staat nergens meer op het blad. Gold nog op het examen van 2023 en eerder.

  • Lenzenformule geschrapt

    1v+1b=1f\displaystyle \frac{1}{v} + \frac{1}{b} = \frac{1}{f}

    Mee geschrapt met de optica-sectie. Ze stond erop van 2016 tot en met 2023; op het blad van 2015 stond ze nog niet. Gold nog op het examen van 2023 en eerder.

  • Wet van Archimedes geschrapt

    FA=ρgV\displaystyle F_A = \rho \cdot g \cdot V

    De druksectie is teruggebracht tot één regel. De opwaartse stuwkracht krijg je niet meer. Gold nog op het examen van 2023 en eerder.

  • Magnetische flux geschrapt

    Φ=BA\displaystyle \Phi = B \cdot A

    Staat niet meer bij het elektromagnetisme. In 2015 stond ze er nog met de hoek erbij, als Φ = B · A · cos α. Gold nog op het examen van 2023 en eerder.

  • Gravitatieconstante G geschrapt

    G=6,671011 Nm2kg2\displaystyle G = 6{,}67 \cdot 10^{-11}\ \text{N}\cdot\text{m}^2\cdot\text{kg}^{-2}

    De gravitatiewet zelf staat er nog wél op, maar zonder G. Een getal uitrekenen kan dus enkel als je G kent. Gold nog op het examen van 2023 en eerder.

  • Periode van een wiskundige slinger erbij

    T=2πg\displaystyle T = 2 \cdot \pi \cdot \sqrt{\frac{\ell}{g}}

    Stond er t/m 2023 niet op, nu wel — naast die van het massa-veer-systeem.

  • Kracht op een bewegende lading, nu met de hoek erin aangepast

    FL=BQvsinα\displaystyle F_L = B \cdot \left|Q\right| \cdot v \cdot \sin\alpha

    was: FL=BQv\displaystyle F_L = B \cdot \left|Q\right| \cdot v

    Een onvolledige formule die volledig gemaakt is. De oude vorm gold enkel als de snelheid loodrecht op het veld staat, en dat stond er van 2016 tot en met 2023 niet bij — het blad zegt zelf dat het geen vectoriële notatie gebruikt, dus als grootte klopte ze niet in het algemene geval. Op het blad van 2015 stond de voorwaarde er wel, als „(α = 90°)”. Gold nog op het examen van 2023 en eerder.

Vanaf de editie 2024

  • Tabel met tiendelige logaritmen en machten van e erbij

    logx voor x=110enex voor x=2,1,1,2\displaystyle \log x \text{ voor } x = 1 \ldots 10 \quad\text{en}\quad e^x \text{ voor } x = -2, -1, 1, 2

    Verhuisd én uitgebreid. Een kleine log-tabel (x = 2, 3, 5, 7) stond al op de informatietabel chemie; sinds 2024 staat een volledige tabel op het formularium zelf, met e-machten erbij — en dus bruikbaar voor fysica en wiskunde, niet enkel voor pH-berekeningen.

Vanaf de editie 2021

  • Valversnelling g aangepast

    g=9,81 ms2\displaystyle g = 9{,}81\ \text{m}\cdot\text{s}^{-2}

    was: g=10 ms2 (benaderende waarde)\displaystyle g = 10\ \text{m}\cdot\text{s}^{-2}\ \text{(benaderende waarde)}

    Van 2017 tot en met 2020 stond er een ronde 10 op, uitdrukkelijk als benaderende waarde. Sinds 2021 staat er weer 9,81. Je tussenresultaat verschilt dus bij een vraag uit die jaren; de antwoordopties lagen toen ver genoeg uit elkaar dat je keuze meestal dezelfde blijft. Gold nog op het examen van 2020 en eerder.

Vanaf de editie 2018

  • Wet van Pouillet (weerstand van een draad) geschrapt

    R=ρA\displaystyle R = \rho \cdot \frac{\ell}{A}

    Stond erop van 2015 tot en met 2017. Sinds 2018 moet je ze zelf kennen. Gold nog op het examen van 2017 en eerder.

  • Vervalwet als macht van 2 geschrapt

    N(t)=N02t/T1/2\displaystyle N(t) = N_0 \cdot 2^{-t/T_{1/2}}

    Van 2015 tot en met 2017 stond de vervalwet er in twee vormen; sindsdien enkel nog als e-macht. Handig om te weten, want voor „welke fractie blijft er over” is de 2-macht de kortste weg — die moet je nu zelf kunnen opschrijven. Gold nog op het examen van 2017 en eerder.

Vanaf de editie 2017

  • Valversnelling g, afgerond naar 10 aangepast

    g=10 ms2 (benaderende waarde)\displaystyle g = 10\ \text{m}\cdot\text{s}^{-2}\ \text{(benaderende waarde)}

    was: g=9,81 ms2\displaystyle g = 9{,}81\ \text{m}\cdot\text{s}^{-2}

    In 2016 stond er 9,81 en in 2015 9,8. Oefen je een examen van 2015 of 2016, reken dan niet met 10. Gold nog op het examen van 2016 en eerder.

  • Periode van een massa-veer-systeem erbij

    T=2πmk\displaystyle T = 2 \cdot \pi \cdot \sqrt{\frac{m}{k}}

    Stond op de bladen van 2015 en 2016 nog niet; sinds 2017 wel.

Vanaf de editie 2016

  • Wrijvingskracht geschrapt

    Fw=μFn\displaystyle F_w = \mu \cdot F_n

    Stond enkel op het blad van 2015. Sindsdien moet je ze zelf kennen. Gold nog op het examen van 2015 en eerder.

  • Elektrische energie geschrapt

    ΔW=IUΔt=RI2Δt\displaystyle \Delta W = I \cdot U \cdot \Delta t = R \cdot I^2 \cdot \Delta t

    Stond enkel op het blad van 2015. Het vermogen P = U · I staat er nog wel; de energie haal je daaruit met ΔW = P · Δt. Gold nog op het examen van 2015 en eerder.

Waar deze lijst op rust

We hebben de edities 2015, 2016, 2017, 2018, 2020, 2021, 2022, 2023, 2025, 2026 zelf kunnen inzien. Van 2019, 2024 vonden we geen exemplaar terug.

  • 2019Niet teruggevonden, maar onschuldig: de edities van 2018 en 2020 eromheen zijn op elk kenmerk gelijk.
  • 2024Niet teruggevonden. Volgens het verslag van de examencommissie kwam er in 2024 enkel een log- en e-tabel bij.

De andere hulpmiddelen in de zaal

Naast het formularium krijg je bij chemie nog twee documenten. De informatietabel staat hierboven doorzoekbaar in het register; het periodiek systeem staat hieronder. Bij biologie krijg je niets, en een eigen formuleblad meebrengen mag niet.

Veelgestelde vragen

Krijg je een formularium op het toelatingsexamen geneeskunde?
Ja. Tijdens het KIW-gedeelte van het toelatingsexamen arts, tandarts en dierenarts krijg je een formularium van 4 bladzijden: één blad algemene numerieke informatie, 41 formules fysica in 10 secties, en 18 fysische constanten. Voor chemie krijg je daarnaast het periodiek systeem en een informatietabel. Voor biologie is er geen hulpmiddel.
Wat staat er op de informatietabel chemie van het toelatingsexamen?
Het blad "Informatie voor de vragen Chemie" bevat drie delen. Eerst de algemene gaswet (pV = nRT) met de constante van Avogadro (6,02 · 10²³ mol⁻¹), de molaire gasconstante (8,31 J K⁻¹ mol⁻¹), het molair gasvolume bij 273 K en 1,013 · 10⁵ Pa (22,4 L mol⁻¹) en de atomaire massa-eenheid (1,66 · 10⁻²⁷ kg). Dan de fasenotatie: (s) vast, (l) vloeibaar, (g) gasvormig en (aq) opgelost in water. En tot slot de oplosbaarheid van ionverbindingen in water: nitraten, acetaten, chloraten, chloriden, bromiden, jodiden en sulfaten zijn goed oplosbaar, hydroxiden, sulfiden, sulfieten, carbonaten en fosfaten slecht — telkens met de uitzonderingen erbij.
Welke gegevens staan er op het periodiek systeem van het toelatingsexamen?
Het periodiek systeem der elementen dat je krijgt, toont per element vier gegevens: het symbool, het atoomnummer, de relatieve atoommassa en de elektronegativiteit volgens Pauling. Bij de meeste radioactieve elementen (bv. Tc, Po, Rn, Ra en alles vanaf Np) staat tussen vierkante haken het massagetal van de langstlevende isotoop, zoals [226] bij radium. Je hoeft dus geen molaire massa's of elektronegativiteiten van buiten te kennen.
Staat de gravitatieconstante G op het formularium?
Nee, niet meer. De gravitatiewet F = G·m₁·m₂/r² staat er nog wél op, maar de waarde van G (6,67 · 10⁻¹¹) is uit de constantenlijst verdwenen met de editie van 2025. Tot en met 2023 stond ze er wel. Een gravitatievraag met een getal als antwoord kun je dus alleen oplossen als je G zelf kent — dat is precies het soort verschil dat je liever niet in de examenzaal ontdekt.
Rekent het toelatingsexamen met g = 9,81 of met g = 10?
Vandaag met 9,81 m·s⁻². Maar van de editie 2017 tot en met 2020 stond er 10 m·s⁻² op het formularium, uitdrukkelijk als benaderende waarde. In 2015 stond er 9,8 en in 2016 9,81. Oefen je een examen van 2017 tot en met 2020, reken dan met 10 om op hetzelfde tussenresultaat uit te komen als de officiële oplossing.
Staat optica op het formularium?
Nee. In 2022 was optica nog sectie 1, met de brekingswet (sin i / sin r = n) en de lenzenformule (1/v + 1/b = 1/f). Die hele sectie is geschrapt. Ook de wet van Archimedes (FA = ρ·g·V) en de magnetische flux (Φ = B·A) stonden er toen op en nu niet meer.
Is het formularium van 2026 anders dan dat van 2025?
Nee — het is letterlijk hetzelfde bestand. De Examencommissie publiceert het onder de naam "Formularium toelatingsexamens 2026", maar het document dat je downloadt is dat van 2025, geüpload in september 2024. Het formularium wijzigt dus wel degelijk, maar niet elk jaar. Tussen 2022 en nu veranderde er wél veel.
Mag je een eigen formularium meenemen naar het toelatingsexamen?
Nee. Je krijgt het officiële formularium in de zaal en je mag geen eigen papier, notities of naslagwerk meebrengen. Oefen daarom met precies dit document: als je gewend bent aan een eigen formuleblad met meer erop, val je op de examendag terug op formules die er niet zijn.
Waar vind ik het officiële formularium?
De Examencommissie voor de toelatingsexamens (AHOVOKS, Vlaamse Overheid) publiceert het op vlaanderen.be, bij de examenonderdelen van de toelatingsexamens. De pagina hier is een doorzoekbare index op dat document en geen vervanging ervan: bij twijfel geldt de officiële publicatie.

Wil je weten of je de formules ook kunt gebruiken in plaats van opzeggen? De gratis hiatentest geeft je dit formularium erbij, net als op de examendag. De bredere uitleg over het examen — verloop, punten, cesuur — staat in onze gids over het toelatingsexamen.